دبیر انجمن زغالسنگ در گفتوگویی پیشنهاد وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی را رد کرد؛
به تازگی احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی پیشنهاد تعطیلی معادن پرخطر به مدت سهماه را ارائه کرده است. این پیشنهاد با هدف ایمنسازی معادن یادشده ارائه و حتی اعلام شده در این مدت، کارگران میتوانند حقوق خود را از تامین اجتماعی (مستمری بیکاری) دریافت کنند.
اما کارشناسان باور دارند که چنین مسالهای در سهماه ممکن نیست و معادن پرخطر به زمان بیشتری برای ایمنسازی محیط کاری خود نیاز دارند. ضمن اینکه میشود در کنار کار معدن مشکل ایمنی را حل کرد.نبود زیرساختهای نظارت بر فعالیتهای معدنی، موازیکاری و نامناسب بودن اختیار ساختارهای حاکمیتی بهمنظور انجام وظایف محوله، مشکلات تامین مالی در معادن، مشکل در تامین مواد اولیه برای صنایع معدنی و همچنین معارضان محلی و نبود ایمنی کافی در معادن موجب شده معدن نتواند نقش پیشران خود را در اقتصاد ایفا کند.براساس آخرین گزارش مرکز آمار ایران، تنها ۲۳درصد از معادن کشور در سال ۱۴۰۰ دارای واحد بهداشت، ایمنی و محیطزیست (HSE) بودهاند. این در حالی است که معادن زغالسنگ با ۳۶۸حادثه شغلی در صدر حوادث معدنی قرار دارند. در حادثه اخیر معدن طبس نیز کارشناسان حوزه معدن، نقص تجهیزات ایمنی در معدنجوی و بیتوجهی به تذکر کارگران مبنی بر وجود بوی گاز را علت انفجار معدن طبس اعلام کردند.در این خصوص دبیر انجمن زغالسنگ به «جهانصنعت» گفت: نخست باید تعریفی از معادن پرخطر داشته باشیم، هرچند پروتکلهای ایمنی وجود دارند و باید با توجه به سطح آن فعالیت کنیم. اگر فعالان معدنی این پروتکلها را رعایت کنند طبیعتا میتوانند حوادث را کاهش دهند. البته هیچگاه حوادث معدنی نمیتواند به صفر برسد ولی با کمک تکنولوژی میتوان حوادث را بهطور چشمگیری کاهش داد.
سعید صمدی ادامه داد: ممکن است در بحث مانیتورینگ با موضوع گازهای معدنی روبهرو شویم که وابسته به تجهیزات خارجی است و اساسا در ایران تولید نمیشود و هزینههای ارزی بالایی هم دارد، اما با این قیمت زغال که در شرایط حاضر وجود دارد مانیتورینگ در بیشتر معادن قابلیت اجرایی ندارد.
در ادامه ممکن است بحث تجهیزات نیمهمکانیزه یا مکانیزه را توصیه کنند که نوع تجهیزات هم در معادن مختلف متفاوت است و حتی در خیلی از معادن به خصوص در معادن کوچک هم اساسا چندان قابلیت اجرایی ندارد. البته در معادن طبس تجهیزات مکانیزاسیون قابلیت اجرایی خوبی دارد اما همه اینها گسترده بوده و در ۳ماه قابل حلشدن نیستند.
او با بیان اینکه کشور به زغال نیاز دارد، اظهار کرد: سالانه تقریبا ۸۰۰میلیون دلار زغال وارد کشور میشود. حالا اینکه ۱۷هزار نفر را بیکار کنیم و بگوییم که تامین اجتماعی ۳ماه هم به آنها حقوق بدهد، جای خود، اما سوال این است که بعد از ۳ماه چه باید کرد؟! میشود گفت که به صورت ضربتی تیمی متشکل از نماینده وزارت کار و وزارت صمت تمام معادن زغال را به مدت یکماه به دقت بازرسی کنند و هر معدنی که کوچکترین نقص ایمنی داشت، آن را تا برطرف کرده و نقص ایمنی فعالیتش را متوقف کنند. برای این مساله هیچ تخفیفی ندهند و کوچکترین نقص هم باید رفع کنند، اما اینکه به خاطر مشکل ایمنی کل معادن را بخواهیم تعطیل کنیم به هیچوجه عملی نیست.
تاثیر قیمت زغال بر حوادث معدن
دبیر انجمن زغال در پاسخ به این سوال که برخی باور دارند که پایین بودن قیمت زغال عامل کشته شدن هموطنانمان در معدن طبس است، گفت: سال گذشته قیمت تمامشده تولید زغالسنگ ۷میلیون و ۵۰۰هزار تومان و قیمت فروش ۵میلیون و ۵۰۰هزار تومان و قیمت وارداتی هم ۱۶میلیون تومان بوده است. درنتیجه مفهوم این آمارها این است که معادن سال گذشته تقریبا به ازای هر تن ۲میلیون تومان
زیان دادهاند. هرچند در حال حاضر زیان دیده نشان داده نمیشوند و به لحاظ اینکه معادن آمادهسازیهای خود را از ۳سال قبل انجام دادهاند و بعد به استخراج دست میزنند، اما مساله این است که در حال حاضر استخراج میکنند. با این قیمتها دیگر آمادهسازی جدیدی نخواهند داشت. به این معنی که فعال زغال آمادهسازی برای ۵سال آینده نمیتواند انجام دهد و نکته این است که امروز هم زغال ۵سال قبل مصرف میشود. طبیعتا با این شرایط یکسری از معادن به سمت کاهش تولید رفته و طبیعتا چون قیمتها فوقالعاده پایین است به صورت ناخودآگاه خرید برخی تجهیزات دچار مشکل میشوند.
صمدی با بیان اینکه فعالان زغال موفق به واردات برخی تجهیزات نشدهاند، ادامه داد: سال گذشته حدود ۳۰میلیون دلار از وزارت صمت ارز تقاضا کردیم که تخصیص دهند برای واردات تجهیزات ایمنی معادن زغال، اما متاسفانه آنها به چنین موضوع مهمی توجه نکردند. در هر صورت وقتی قیمت و حاشیه سود مناسب باشد فعال اقتصادی انگیزه دارد که به سمت تجهیزات مدرنتر برود. روشهایی که کمتر متکی بر نیروی انسانی بوده و بیشتر مبتنی بر ماشینآلات است.
همه کارگران مشکل دارند
دبیر انجمن زغال در مورد نداشتن امنیت شغلی کارگران گفت: تمام بحثهایی که در این رابطه مطرح کردهاند واقعیت ندارد. اینکه کارفرما بگوید که اگر کار نکنید اخراج میشوید و کارگران در هر شرایطی ناچار به کار کردن بودهاند به هیچوجه صحت ندارد. مساله کلیدی این است که معادن کمبود کارگر دارند. با این حقوقها و شرایط کارگران خیلی کم در معادن زغال کار میکنند و علاقهای به کار در این دسته از معادن را ندارند. بنابراین هیچ مدیری کارگری که چندسال در معدن کار کرده و تجربه دارد را حاضر نیست به راحتی از دست بدهد.معادن و کارگران قرارداد دارند و اگر بعد از ۲ماه مرخص شوند، کارفرما باید ۱۰ماه حقوق آنها را پرداخت کند. از طرف دیگر اینکه در معادن بزرگ اغلب شورای کار داریم و معدن طبس هم شورای کار داشت و اگر چنین بحثهایی مطرح شود، کارگر در شورای کار از آن مجموعه شکایت میکند.او درباره پستهایی که در فضای مجازی درخصوص بیبضاعتی کارگارن معدن زغال منتشر میشود واکنش نشان داد و گفت: جامعه ما بهخصوص جامعه کارگری وضع اقتصادی خوبی ندارد، ولی اینجور به تصویر کشیدن زندگی آنها در فضای مجازی کار درستی نیست.کارگری که حداقل ماهی ۱۶میلیون تومان بهدست میآورد و حداکثر هم عدهای تا ۳۰تومان دریافتی دارند بهطور حتم با مشکلاتی روبهرو هستند. بنابراین به این شکل نیست که کسی که در معادن زغال کار کند از بقیه فقیرتر است و بخواهیم زندگی دشوار او را در فضای مجازی منتشر کنیم.
